Jakañamp jiwañampi parlkasaxa, jaqinakax pä jan waltʼäwiruw jaljañ yatipxi: jakäwix alwax suma ukat juntʼu qhanawa, ramanakan panqaranakapawa, ukat palmeranakan wali chʼamampiw katxaruta suytʼäwixa; jiwañax thaya ukat amuki arumawa, wañt’at laphinakaw ramanakat jaquqani, ukat mä jan jark’at tukusiñaw jaltxastanxa. Uka instintivo axsarañax walja kutiw jakäwin jayarst’ayañarux chuym ch’allxtayi, ukampis jakäwin manqhapat yatxatañax janiw yäqatäkiti, ukat jiwañax jakäwin jan jaytjañjam chiqaw sasinx janiw uñch’ukiñ munktanti. Janipuniw jaljtat uñisirinakäpkiti, jan ukasti masinakapawa, jupanakax mayacht’asisaw jakasipxi ukat naturaleza ukan ciclo ukanx maynit maynikamaw dependipxi.
Jakañax wali valoraniwa, janiw wiñayatakïkiti, jan ukasti tukusiñapa ukat chʼamanïtapawa.Jakawixa mä- thakhi saräwiwa. Yurïwi jach’a jach’a tukuñat qalltasinxa, akapachan junt’u thayaparu llamkt’tanxa yatiñ munañampi ukhamaraki ch’amampiwa llamkt’tanxa, familian munasiñapa, chiqa chuymampi amigaña, ukhamaraki munasiña suma uñt’ata, larusiña ukhamaraki jachaña, suma chuymampi ukhamaraki frustraciones ukanakampi, sapa experiencianxa jilxattaspa, ukatxa sapa amuyt’awinakampiwa qamiriptayasiraktanxa. Mä sallqa jan wali quqax uraqi p’akjañatakiw ch’amachasini, mä jisk’a panqarax jan axsarasaw Inti tuqir panqarani, ukat t’ijtir jamach’ix ch’iwinakap ch’iqantasinx jan jaytjasaw jaltxani. Taqi akapachan jakirinakax mä juk’a pachan qhanap qhant’ayañatakiw ch’amachasipxi, ukax jakäwin juk’amp nayrïr amuyupawa - janiw utjañakikiti, jan ukasti junt’u chuymampiw jilxatta, wali amuyump jikxatasiñataki, ukat jiwasan mä sapa chimpu jaytañataki. Janiw kunapachas jakäwix tukusxani uka tuqitx ch’axwañasäkiti, jan ukasti jichha pachan sapa pachaw wali askit uñjañasa, taqi chuymaw munasiñasa, wali amuyumpiw jakañasa, ukat uka jisk’a jakawix junt’u chuymampi ukat valorampiw phuqt’ayañasa.
Jiwañajj janiw ajjsarkañäkiti. Janiw jakäw t’unjañakiti, jan ukasti naturalezax muyuntañapa ukat kawkirus sarañapa.Yurïwi, chuymankipstaña, usunïña ukat jiwañax akapachanx juk’amp chiqap kamachinakawa, janiw khitis mä excepción ukhamäkaspati, qamirïñas jan ukax estados ukanakas utjkchispas. Jiwañax chhaqtäwi, t’aqanuqtaña ukat taqi kunas tukusiñawa sasaw amuyapxtanxa, ukampis yaqha tuqit amuyt’asax jiwañax jakäwinakan mayjt’awipakiwa: jaquqata laphinakax primavera laq’aruw tukupxi machaq quqanakar manq’ayañataki, jawiranakar ukat qutanakaruw mayachasi jach’a uraqir kutt’añataki, ukat chhaqhat jakäwinakax janipuniw chiqpachans chhaqtkiti. Khitinakarutix munapkta, jaytjawayktan uka junt’u chuymanïña, ukat suma chuymanïñax akapachanx qhiparapuniniwa, qhipa maranakan amuyupanx qhanaruw tukuni, ukatx naturaleza ukan ciclo ukarux mayachatarakiniwa. Jiwañax wali askit uñjañ yatichistu, jakäwin jan ch’amanïtapa ukat wali askit uñjañ yatichistu, obsesiones ukat ch’axwañanak jaytañasataki, jakäwir respetañ yatistu, mayninakar ukat jiwas pachpar suma uñjañ yatistu. Janiw chʼamaka tukuyañakïkiti, jan ukasti jakañ utjkistu uka tiempon kunjamtï munktan ukhamarjam jakañasatakiw amtayistu.
Jakañampi jiwañampi muyuñaxa wiñay kamachiwa, ukhamaraki llamp’u chuymampi jakaña chiqa. Janiw jiwañan jutañap ajjsarañasäkiti, janirakiw jakañ tiempos ina chʼusar aptʼañasäkiti. Jakawixa akapach amuyañataki derecho churarakistu, jiwañaxa nayra pachanaka askichañataki samaraña churarakistu. Jupanakax maynit maynikamaw yanapt’asipxi, sapa jakäwix wali askiwa ukat sapa despedida ukax wali askirakiwa. Taqinipuniw jakäwix wali mulljañamp uñjañasa, jakäwix wali kusisitaw katuqañasa, ukat jaljtañar uñkatasiñasa ukat mä samarañamp suman amuyump tukuyañasa, jakkasax wali k’ajkir jakañasawa, ukat jiwxasax naturaleza ukan wakicht’äwip sumankañ katuqañasawa, ukat jakañamp jiwañamp ciclo ukanx juk’amp chiqpach ukat junt’u chuymampiw jakañasa.
