¿Kunatsa jiwatat imtʼañ ritualajj wali wakiskirejja?
Rituales ukax jaqinakarux jakäwin jach’a lurawinakat wali ch’ullqhi amuyunakap uñacht’ayañ yanapt’i, ukat amay imañ rituales ukax janiw mä excepción ukhamäkiti-jupanakax taqin uñjkataw, simbólico thakhinakax iyawsäwinakap ukat mä munat masipan jiwatapat llakisiñanak yatiyañataki. Ukampirus jichha pacha llakisiña-cultura evitante ukax wali wakiskir valoranakapx janiw yäqkiti, sapa mayniru ukhamarak sociedad ukar jan walt’ayañataki.
Funerarianakax suxta jach’a sumankthapiwinak phuqhapxi, ukax llakisiñatakix wali wakiskiriwa. Jupanakax jiwatax chiqäskatap ukhamarak tukuyatap uñt’ayañ yanapt’apxi, uñjkañ lurawinakampiw yanapt’apxi, kunjamatix servicio amtañax jan ukax ataúd uñch’ukiña. Jupanakax mä aski chiqawj lurapxi, chhaqhat llakimp uñkatasiñataki ukhamarak uñacht’ayañataki, jist’arat llakisiñar jaysañataki. Funerarios ukax jiwatat amtañatakiw ch’amancharaki, ukax jañchin uñstañat amuyunak mayjt’ayañatakiw ch’amancharaki, jach’añchawinakampi ukhamarak sarnaqäwinakampi.
Ukhamarus, jupanakax machaq auto-identidad uñstayañ yanapt’apxi, kunatix jaqi masinakax mayjt’apxi, jakawimp jiwañampix mä amuyu thaqhañaruw yanapt’apxi, ukatx mä chiqaw jaqinakar yanapt’apxi, ukax sarantaskakiwa yanapt’añataki-janchi tuqit chuymacht’awi ukat mä tantachasiñ utaw llakisirinakatakix jan sapak jikxatasipxañapataki. Chiqansa, llakinak sumankthapiñatakisa ukat nayrar sartañ suytʼäwi jikxatañatakis wali aski amay imañax wali wakiskiriwa.




